الف) پوشاک مردان منبع: سایت بلوچستان من
پیراهن یا قمیس:
پیراهن گشاد و جادار است که از زیر گلو چاک میخورد و دارای یقه برگردان
یا ساده، با یک یا دو جیب در زیر شانههای طرفین و یک جیب در بالای سینه
سمت چپ است.
▪ شلوار: شلوار مردان بلوچ همانند شلوار
اشکانیان بسیار گشاد است اما در نزدیک دمپا یا پاچه تنگ میشود و با
چرخشی سبب چینهایی در آن میشود.
▪ گَنْجْپِراک: همان زیرپوش است.
▪ پاگ: پارچهای است به طول دو متر که غالباً پیرمردان آن را دور سر خود میپیچند.
▪ دستمال: معمولاً سفیدرنگ و از پاگ کوچکتر است و اغلب پیرمردان آن را دور سر خود میپیچند.
▪ لانکی یا چادر:
همان پارچه پاگ است ولی جوانان به جای پاگ آن را روی شانه خود میاندازند
و در هنگام نماز خواندن، سر خود را با آن میپوشانند و در هنگام نشستن و
گپ زدن، آن را دور کمر و پاهایشان میبندند که در اصطلاح محلی به آن
کمَرزانی و به شوخی صندلی بلوچی میگویند.
▪ کلاه:
بر دو نوع است یا ساده است که از پارچه درست شده است و در هنگام نماز بر سر
میگذارند و یا کلاکلی است که از پوست بّره درست شده است.
▪ کوش:
در گذشته از برگ درخت داز نوعی کفش بنام سِواس درست میکردند ولی در حال
حاضر تعداد اندکی خصوصاً عشایر از سواس استفاده میکنند و اکثراً از کفشهای
ایرانی و خارجی که از طریق دریای عمان به بنادر ایرانی وارد میشود،
میپوشند.
ب) پوشاک زنان
▪ پیراهن یا پشک: از انواع پارچههای رنگارنگ که سرآستین و جیب (پندول) و گریبان آن سوزندوزی شده است.
▪ شلوار: شلوار گشاد است که در نزدیک دمپا یا پاچه تنگ میشود، دمپای آن نیز سوزن دوزی شده است.
▪ سریگ: چادر بلند و نازکی است که کنارههای آن را قلابدوزی میکنند و معمولاً به رنگهای مختلف یافت میشود.
▪ کوش:
در حال حاضر زنان بلوچ از انواع کفشهای ایرانی و خارجی میپوشند ولی به
طور محدود زنان عشایر از نوعی سواس مخصوص نیز استفاده میکنند.
▪ زیورآلات زنان:
ـ انواع گوشوارهها: دُرّ ـ والی ـ نالوک ـ چُلُمب ـ جُمکه ـ بادی و….
ـ کید: از طلا ساخته میشود که در موی سر فرو میکنند و به طرف دو گوش پایین میآید و دُرّ را نگه میدارد.
ـ چَلاّ: همان انگشتری است که در اصطلاح محلی مُندریک نامیده میشود.
ـ کَپَکوَ:
نیمکرههایی از طلا است که بر قطعهای از پارچه میدوزند و به گردن
میبندند و با دانههای فیروزه و یاقوت آن را تزئین میکنند.
ـ پادیگ:
مچ بند نقرهای یا طلایی است که به مچ پا میبندند و در هنگام راه رفتن
صدا میدهد معمولاً نوکرها از آن استفاده میکنند و در موقع رقص صدایی
هماهنگ با صدای دهل ایجاد میکنند.
ـ پولّوک: از طلا درست میشود که آن را در سوراخ بینی نصب میکنند.
ـ پلوه: به شکل بیضی از طلا و فیروزه ساخته میشود و زنان آن را در سوراخ غضروف بینی قرار میدهند.
ـ سنجاق (تاسِنی):
از طلا ساخته میشود به صورت نیمهدایرهای است که روی آن یاقوت یا
فیروزه کار گذاشتهاند و در لباس زنان بلوچ بجای دکمه به کار میرود.
ـ سایر زیورآلات: عبارتند از: لَرزوک ـ تک ـ نالوک ـ مهرگ ـ فیروزک ـ مودی و…..